f t g m
Copyright 2018 - Custom text here

Historiek

Vijfien jaar Sint-Nicolaasgenootschap
(1989-2004)

Wat vooraf ging…

In 1987 belandde Lieven Dehandschutter – toen voorzitter van de Stedelijke Jeugdraad van Sint-Niklaas – in Wales toevallig in twee dorpjes met de naam Saint Nicholas. Een jaar later bezocht hij in Friesland het plaatsje Sint-Nicolaasga (“Sint-Nyk” in het Fries). Een blik in een atlas leerde hem dat nog tientallen andere steden en dorpen in Europa naar Sint-Nicolaas genoemd werden. Dit bracht hem op het idee van een Ring van Europese Nicolaasgemeenten. Op 9 juni 1988 schreef hij daarover een open brief aan het stadsbestuur van Sint-Niklaas.

 1989 – Stichting
Het stadsbestuur nam een afwachtende houding aan, maar heel wat individuele burgers lieten blijken dat Sint-Niklaas meer aandacht moest besteden aan zijn beschermheilige. De belangstellenden vergaderden een eerste keer op 4 april 1989. Meteen werd besloten tot de oprichting van het Sint-Nicolaas Genootschap (SNG). Als bestuursleden werden Vera Cole, Lieven Dehandschutter, Sandra Greven, Geert Vandenhende en Veerle Verbeke aangeduid. Op 13 april vond de eerste bestuursvergadering plaats. Op 10 mei werd de vereniging voorgesteld aan de pers en keurde de algemene vergadering de statuten goed. Doel van het SNG werd “initiatieven te nemen en te bevorderen waarin de figuur van en de legenden en volksgebruiken rond Sint-Nicolaas centraal staan”.

 
Tijdens de Sinterklaasperiode 1989 organiseerde het SNG tal van activiteiten in Sint-Niklaas. In het stadhuis werden een 2 meter hoge sinterklaas-koekplank van Wim Van Hove en dito speculaas van Herman Heirwegh voorgesteld. Een SNG-fijfersgilde o.l.v. Dirk Van der Speeten nam deel aan de 15de Sinterklaasstoet. Prof. Rita Ghesquiere presenteerde in het stadhuis haar boek Van Nicolaas van Myra tot Sinterklaas. Er werd gestart met het aanleggen van een documentatiebestand en in november verscheen het eerste nummer van de Tijdingen van het Sint-Nicolaas Genootschap. Eregasten op de Sinterklaasavond van het SNG waren de Sint-Niklazenaars die jarig zijn op 6 december. Zo’n 120 personen woonden de avond bij, waar zij genoten van de filmreportage Op zoek naar de echte Sinterklaas van de Nederlandse cabaretier en journalist Wim Ibo en een causerie door BRT-radiojournalist Jef Lambrecht. In Demre (Turkije) woonde Omer Franckaert namens het SNG het Internationaal Sint-Nicolaassymposium bij. Einde 1989 telde het SNG zestig leden, onder wie vijf Nederlanders.

 1990 – Het Leven van Sint-Nicolaas
In 1990 bezocht het SNG de oosterse kerk in Chevetogne en de Sint-Nicolaaskerk in Brussel. Spreker op de tweede literaire en ludieke Sinterklaasavond was prof. Ghesquiere. Eregasten waren de Sint-Niklazenaars wiens familienaam is afgeleid van Nicolaas. Het SNG publiceerde een informatiefolder over de vereniging in vijf talen en de brochure Het leven van Sint-Nicolaas – Tien taferelen van Jan-Baptist Van der Haegen in de Sint-Niklaaskerk te Brussel. Ook trad het SNG toe tot de Culturele Raad van Sint-Niklaas.

 1991 – Sint-Nicolaasplein
In 1991 bezocht het SNG opnieuw Chevetogne en voor het eerst ook de basiliek van Saint-Nicolas-de-Port. Op 7 mei werd een avond over Bari georganiseerd met Herman Cole en Anita Merckx. Uit een SNG-onderzoek bij verenigingen, scholen en sociale instellingen in Sint-Niklaas bleek dat een 70-tal onder hen jaarlijks een sinterklaasactiviteit op het getouw zetten. Daarbij zijn zowat 50 sinten en pieten betrokken. Voor hen organiseerde het SNG de bijscholingscursus De Goéde Sint. Dertien sinten en zeven pieten werden ingewijd in de historische, pedagogische en praktische aspecten van hun vak. Tijdens de derde literaire en ludieke Sinterklaasavond vertelden de journalisten Ignace Bolle en Herman Cole over Bari. Eregasten waren de Sint-Niklazenaars met een beroep waarover Sint-Nicolaas patroonheilige is. Op voorstel van het SNG gaf de gemeenteraad van Sint-Niklaas het plein rond de hoofdkerk de naam Sint-Nicolaasplein. Op 6 december werden de straatnaamborden plechtig aangebracht.

 1992 – Basiscursus voor hulpsinten
In 1992 hield directeur Gerardo Cioffari van het Centrum voor Nicolaiaanse Studies (Bari) drie lezingen in Sint-Niklaas. Het SNG stippelde in West-Vlaanderen zijn eerste Nicolaasroute uit. Samen met het Sinterklaasfonds voor gehandicapten werd in Sint-Niklaas de tentoonstelling Sinterklaas kartoentje georganiseerd. Er verscheen ook een catalogus. Eregasten op de vierde literaire en ludieke Sinterklaasavond waren de Sint-Niklazenaars met een van Nicolaas afgeleide voornaam. Prof. Stefaan Top sprak hen over Sinterklaasgebruiken in Vlaanderen. Aan Jan Wasmus werd het SNG-secretariaat Nederland toevertrouwd. Op initiatief van Bert Jansen uit Rotterdam had de cursus De goéde Sint de eerste maal in Nederland plaats.

 1993 – Pact der Gevers
In 1993 reisde het SNG naar Chevetogne en Saint-Nicolas-de-Port. De tweede Nicolaasroute liep door Oost-Vlaanderen. Het SNG verrichtte een onderzoek over de Sint-Maartens- en Sinterklaasgebruiken in Vlaanderen. De resultaten werden aan de pers voorgesteld in het stadhuis van Brussel. Sint-Maarten, Sinterklaas en de Kerstman ondertekenden er het Pact der Gevers. In Sint-Niklaas verving het Actiecomité voor Handel en Ambachten zijn Sinterklaasstoet van eind oktober door de manifestatie Sint in de Piste, die – conform het pact – plaatsvond na 11 november. Samen met het Actiecomité Stationsstraat zette het SNG een Sinterklaastroon in de Salons voor Schone Kunsten. De vijfde literaire en ludieke Sinterklaasavond werd een banket. In Retie (prov. Antwerpen) werd de cursus De goéde Sint gegeven. In Nederland werd een SNG-afdeling met een eigen bestuur opgericht.

 1994 – Kerstman pas na 6 december
In 1994 werd de Association “Connaissance et Renaissance de la Basilique de Saint-Nicolas-de-Port” in Sint-Niklaas ontvangen. De derde Nicolaasroute trok door Vlaams-Brabant. Samen met de Koninklijke Vereniging van Meesterbanketbakkers lanceerde het SNG een nieuwe speculaas, in de vorm van een heteluchtballon met de Sint aan boord. De koekplank werd vervaardigd door Jan Van de Voorde. Het SNG publiceerde de inventaris 1989-1994 van zijn documentatiebestand, samengesteld door Geert Vandenhende. Aan de grens van Sint-Niklaas plaatste de Sint een nieuw verkeersbord om de Kerstman duidelijk te maken dat hij pas na 6 december welkom is. Op de zesde literaire en ludieke Sinterklaasavond – in volkscafé ’t Eynde in Belsele – bracht het duo Baard en Kale (Danny Van Royen en Herman Cole) het SNG-lied Dorkomtor ne stowmboowt in première.

 1995 – Kindvriendelijk = Sintvriendelijk
In 1995 verkende de vierde Nicolaasroute de provincie Antwerpen. In Sint-Niklaas werd de cursus De Goéde Sint hernomen. Met het Sint-Maartenscomité uit Beveren lanceerde het SNG de oproep Kindvriendelijk = Sintvriendelijk: negen Wase gemeenten beloofden de Sint-Maartens- en Sinterklaasgebruiken te herwaarderen. Op 12 november had aan de grens van Beveren en Sint-Niklaas de symbolische ambtsoverdracht tussen de twee sinten plaats. Het SNG zette, samen met het stadsbestuur en enkele andere organisaties, zijn schouders onder de voetrally voor kinderen Wie zoekt die Sint? in Sint-Niklaas en adviseerde de Stichting Kunst in de Stad over de ontwerpen van Achiel Pauwels voor een Sint-Nicolaasbeeld. In Temse vierde SNG-lid Dolf Peeters zijn gouden sinterklaasjubileum.

 1996 – Sint-Nicolaasbeeld
In 1996 leidde de vijfde Nicolaasroute naar het Hageland en Haspengouw. Een groep Sinterklazen uit Someren en een vereniging uit Bari o.l.v. Nino Lavermicocca bezochten Sint-Niklaas. Op 12 november vierden Sint-Maarten en Sinterklaas in Nieuwkerken een “tweesintenfeest” met de winnaars van een kleurwedstrijd voor kinderen. Het SNG werkte in Sint-Niklaas mee aan de tentoonstelling Sint in de stad ter gelegenheid van de onthulling door de Stichting Kunst in de Stad van het reuzegroot Sint-Nicolaasbeeld van Achiel Pauwels voor het stadhuis. Nog in Sint-Niklaas werd André Vanderveken – 50 jaar stadssint – gehuldigd. In Leuven verleende het SNG zijn medewerking aan de tentoonstelling O, kom er eens kijken van het Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum (Kadoc). De wedstrijd Wie zoekt die Sint? kende zijn tweede editie.Voor de zevende literaire en ludieke Sinterklaasavond werd in Temse verzamelen geblazen: het werd een memorabele boottocht op de Schelde, de Sint achterna…

 1997 – Bezoek uit Bari
In 1997 waren Brugge en omgeving de bestemming van de zesde Nicolaasroute. Pater Giovanni Distante, rector van de Sint-Nicolaasbasiliek in Bari, bezocht met een groep Sint-Niklaas. Voor de derde keer werd de voetrally Wie zoekt die Sint? georganiseerd. Eregasten van het SNG-banket op de achtste literaire en ludieke Sinterklaasavond waren voorzitter Theo Meert van de Stichting Kunst in Stad en kunstenaar Achiel Pauwels.

 1998 – Sint-Nicolaas in de filatelie
In 1998 volgde de zevende Nicolaasroute een traject in Oost-Vlaanderen. Verder prijkten een reis naar Chevetogne en Saint-Nicolas-de-Port en de vierde editie van Wie zoekt die Sint? op het programma. Nieuw waren de tentoonstelling Sint-Nicolaas in de filatelie te Sint-Niklaas en de uitgave van een filatelistische briefomslag met een Nicolaasafbeelding en -postzegel. De negende literaire en ludieke Sinterklaasavond stond in het teken van (s)internet. De sint moet immers nog een eeuwigheid mee…

 1999 – Op het internet
In 1999 werd op bestuurlijk vlak een belangrijke beslissing genomen, nl. de omvorming van de afdeling SNG-Nederland tot een volwaardige en zelfstandige vereniging vanaf 2000. De “moedervereniging” in Sint-Niklaas zette haar werking verder onder de naam Sint-Nicolaasgenootschap Vlaanderen. In het kader van de achtste Nicolaasroute werden zes kerken in het noordelijk gedeelte van de Westhoek bezocht. Tijdens de Open Monumentendag organiseerde het SNG in Sint-Niklaas een tentoonstelling in de Sint-Nicolaaskerk. Eveneens in Sint-Niklaas werd voor de derde keer de cursus De Goéde Sint georganiseerd. Ter gelegenheid van zijn tienjarig bestaan ging het SNG van start met een eigen webstek op het internet, gaf het een filatelistische briefomslag (met een reproductie van een 17de eeuwse Russische Nicolaasicoon) uit en organiseerde het een ontwerpwedstrijd voor een nieuw verenigingslogo. De voetrally Wie zoekt die Sint? vond voor de vijfde maal plaats. Het SNG zette in Sint-Niklaas de tentoonstelling Sint-Nicolaas in de beeldende kunst op het getouw en verleende zijn medewerking aan de tentoonstelling Sinterklaas kapoentje in Sint-Truiden. De tiende literaire en ludieke Sinterklaasavond – met o.m. een spelletje “Wie van de drie… is de echte Sinterklaas” – sloot het jubileumjaar af.

 2000 – Sint in de Stad
De Gemeentelijke Kleuterschool van Houthalen verzamelde 53.333 handtekeningen voor een Sperperiode kinderfeesten en overhandigde die samen met het SNG in Brussel aan de federale ministers van economische zaken en volksgezondheid. Tijdens de negende Nicolaasroute werden de prachtige retabels in Frans-Vlaanderen bewonderd. In Sint-Niklaas organiseerde het SNG de zesde editie van Wie zoekt die Sint? Op 29 november vond er ook de actie Pak de Kerstman plaats: een te vroege Kerstman werd in het kader van het snelrecht veroordeeld tot het poetsen van kinderschoenen. Nog in Sint-Niklaas hielden de Federatie voor Volkskunde in Vlaanderen en het SNG een symposium over sinterklaasgebruiken in Vlaanderen en Nederland. De elfde literaire en ludieke Sinterklaasavond, was vooral muzikaal getint. Ter gelegenheid van de millenniumwissel werd de brochure Sint in de Stad van Lieven Dehandschutter gepubliceerd over de nicolaiana in de Sint-Niklase stadskern.

 2001 – Klaaspad
In de lente en de sinterklaasperiode reisde het SNG naar Canterbury en Kent. De tiende Nicolaasroute speelde zich af in Mechelen en omgeving. In de zomer en de herfst werd in Sint-Niklaas het Klaaspad verkend. Voor de zevende maal vond de zoekwedstrijd voor kinderen Wie zoekt die Sint? plaats. De twaalfde literaire en ludieke Sinterklaasavond werd opgevat als een quiz. In Keulen werd de voorstelling bijgewoond van het boek Faszination Nikolaus, waarvoor o.m. SNG-voorzitter Lieven Dehandschutter een bijdrage leverde.

 2002 – Sint en Sleen
De elfde Nicolaasroute had het Pajottenland als bestemming. Tijdens het pinksterweekend werd deelgenomen aan de plechtigheden in Chevetogne en Saint-Nicolas-de-Port. Het najaar werd in Sint-Niklaas ingezet met de achtste editie Wie zoekt die Sint? Ook werd de Benelux-afdeling van de Motivgruppe Weihnachten ontvangen in de Wase hoofdstad. Verder organiseerde het SNG een iconententoonstelling in Sint-Niklaas en was Marc Sleen de eregast op de dertiende literaire en ludieke Sinterklaasavond.

 2003 – Vlaamse Sinterklaasgemeente van het Jaar
Het jaar 2003 werd overschaduwd door het onverwachte overlijden Raymond Schrijvers, huissint van het genootschap. De twaalfde Nicolaasroute bracht het SNG naar Brabant. Ter gelegenheid van de voorverkoop van de nieuwe Belgische sinterklaaspostzegel (ontworpen door Leo Fabri) in Sint-Niklaas, gaf het SNG een filatelistische briefomslag uit met een houtsnede van Gerard Gaudaen. In Sint-Niklaas zette het SNG voor de vierde keer de cursus De Goéde Sint op het getouw. Edegem werd uitgeroepen tot eerste Vlaamse Sinterklaasgemeente van het Jaar omwille van de organisatie van een sinterklaasstoet, geïnspireerd door het boek Op bezoek bij Sinterklaas van Marko Heijl en Ward Nijs. In Sint-Niklaas kreeg de negende zoektocht Wie zoekt die Sint? zijn beslag. In Amsterdam werd de Sinterklaasintocht bijgewoond. In Sint-Niklaas organiseerde het SNG de tentoonstelling Op bezoek bij Sinterklaas met werk van Ward Nijs. Het jaar werd afgesloten met de veertiende literaire en ludieke Sinterklaasavond.

 2004 – Het Huis van de Sint
Gent werd verkend tijdens de dertiende Nicolaasroute. In Aken (Burtscheid) bewonderde het SNG de eeuwenoude Byzantijnse Nicolaasicoon. De tiende editie van Wie zoekt die Sint? liet andermaal honderden kinderen de sint in het straatbeeld van Sint-Niklaas ontdekken. Samen met het stadsbestuur van Sint-Niklaas werd in de Stationsstraat het Huis van de Sint ingericht. In drie weken tijd kreeg het ruim 10.000 bezoekers over de vloer. Omwille van een gelijkaardig initiatief werd Sint-Truiden uitgeroepen tot Vlaamse Sinterklaasstad van het Jaar. In Sint-Niklaas werd een delegatie ontvangen uit Sint Nyk (Friesland) en werd de nieuwe pastoor-deken Albert Van De Kerkhove ook als nieuwe erevoorzitter geïnstalleerd. Tijdens de vijftiende literaire en ludieke Sinterklaasavond op de Schelde in Rupelmonde werd ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het genootschap een jubileumprent (getekend door Leo Fabri) voorgesteld.