Wist je dat…
 De ondertussen lege graftombe van Nicolas in Myra (Turkije). |
Sinterklaas leefde in de derde en vierde eeuw in Klein-Azië, thans Turkije? Er rond de heilige Nicolaas veel méér legenden bestaan dan het verhaal van de drie knapen in het pekelvat die hij terug tot leven wekte? Sint-Nicolaas een druk bezette beschermheilige is? Hij waakt niet alleen over scholieren, maar ook over zeelieden, handelaars, bankiers, gevangenen en huwbare meisjes! Claes, Claus, Colaes, Cole, Cools, Nicque en Nols familienamen zijn afgeleid van "Nicolaas"? Sinterklaas in West-Europa de Germaanse God Wodan of Woen "kerstende" door zijn rol over te nemen en dat hij in de V.S. evolueerde tot Santa Claus, de kerstman? |
NIKOLAOS
VAN MYRA - DE FEITEN Hoe zijn jeugd verliep weten wij niet. |
 |
Wellicht werd hij klassiek-heidens gevormd zoals al zijn
leeftijdsgenoten uit het Laat-Romeinse Rijk. De christelijke vorming
ontving hij daarnaast thuis en in de kerkgemeenschap, die in Patara
niet onbelangrijk was. In elk geval groeide hij op in een klimaat waarin
het vrij rustig was voor de christenen, na een behoorlijk zware vervolgingsperiode
onder keizer Decius (249-251) tot kort voor zijn geboorte. Op vrij jonge
leeftijd verloor hij zijn ouders en erfde hij een behoorlijk fortuin.
In deze periode moeten wij het verhaal van de vader met z'n drie dochters,
zijn buren, plaatsen. Of het nu om één, twee, drie of
vier dochters ging zal een onbeantwoorde vraag blijven, maar de meeste
onderzoekers zijn ervan overtuigd dat een historisch gebeuren aan de
basis ligt van dit verhaal.
Ergens tussen 280 en 285 vestigt hij zich -waarom is niet te achterhalen- in het nabije Myra. Welk beroep hij uitoefende is niet geweten. In elk geval bereidde hij zich niet voor op een monastiek leven of om priester te worden zoals sommige late legenden beweren.
Rond 300 wordt hij - nog steeds leek -
tot bisschap van Myra gekozen.
Het verhaal rond zijn bisschopsverkiezing bevat ongetwijfeld zeer authentiek
historische gegevens.
Bisschop Nikolaos neemt het bisschopsambt op zich in een zeer turbulent tijdsgebeuren: het Romeins imperium en de hellenistische cultuur in crisis en verval: politiek, cultureel, economisch, sociaal, moreel en religieus.
Het is een periode waarin bruut geweld
heerst, christenen worden vervolgd, verarming en armoede algemeen toenemen
evenals het zedenverval met o.a. een sterke toename van de prostitutie
waarmee Nikolaos reeds in Patara werd geconfronteerd bij zijn buurmeisjes...
Het is trouwens niet onmogelijk - zoals enkele legenden beweren - dat
Nikolaos zelf , omdat hij bisschop was, een periode in de gevangenis
heeft doorgebracht tijdens de laatste christenvervolging ingezet in
303 onder Diocletianus (keizer van 284 tot 305)en zijn medekeizer en
opvolger Galerius (van 305 tot 311).
Maar het is tevens de periode waarin iets nieuws groeit, met nieuwe hoop en nieuwe waarden: het christendom. Nikolaos is één van de geïnspireerde en inspirerende vertegenwoordigers van dit nieuwe.
Het is eveneens de periode waarin keizer Constantijn de Grote het christendom eindelijk tot een in het Romeinse rijk erkende, toegelaten godsdienst maakt, die hij zelfs gaat begunstigen.
Het is in de tijdsspanne van zijn (ongeveer) 33-jarig bisschopsschap - overwegend in dit tijdsgebeuren - dat wij de andere schaarse, algemeen als historisch aanvaarde feiten uit Nikolaos leven moeten situeren:
-
Hij heeft onterecht ter dood veroordeelden van het zwaard gered.
-
Hij is bij Constantijn tussengekomen -Byzantium was immers niet zo ver af- om veldheren te redden van een executie.
-
Hij was een bestrijder van oneerlijk handelende machthebbers.
-
Hij was een verdediger van onschuldige slachtoffers van corruptie en machtsspelletjes
-
Hij wist van Constantijn belastingsvermindering voor Myra te bekomen,
-
Hij behoedde zijn stad, Myra, en de regio er rond voor zware hongersnood.
-
Hij speelde een rol in het vernietigen van een zeer weids beroemde Artemistempel in Myra.
-
Hij nam deel aan het concilie van Nicea, waar hij een onvoorwaardelijke verdediger was van de - Drievuldigheidsleer. Hierbij kwam hij in conflict met Arius (Arianisme). Vandaar wellicht het getal drie in de vele legenden en afbeeldingen.
-
Hij trad op als voorspreker bij een burgerlijke rechtbank , en ook bij de hemelse.
-
Hij was een redder van mensen in nood
-
Hij was als bisschop steeds bekommerd om de kerkgemeenschap aan hem toevertrouwd.
-
Hij was iemand die onvoorwaardelijk vertrouwde op God
Nikolaos overleed op een zesde december
in 333 of 334, zowat 78 à 79 jaar oud.
Al heel vlug werd hij één van de populairste heiligen
van het Oost-Romeinse rijk, ver buiten de grenzen van Myra.
Uit alle historische gegevens die men uit de teksten kan puren, komt hij naar voor als een man die met zijn verbazingwekkende fysieke kracht, zijn rechtlijnig moreel gezag, zijn onwrikbare trouw aan de traditie van de kerk, zijn beschikbaarheid voor zijn volk en zijn keuze voor de zwakken, aanwezig wil zijn bij de vertwijfeling, de drama's en de verwachtingen van zijn tijdgenoten.
